Stugeron (Cinnarizine) – Kompleksowy przewodnik dla pacjenta
Farmakokinetyka
Lek dobrze wchłania się po podaniu doustnym (biodostępność ok. 90%), osiągając maksymalne stężenie we krwi w ciągu 2–4 godzin od przyjęcia. Cynaryzyna jest w znacznym stopniu metabolizowana w wątrobie (przemiany fazy I i II). Okres półtrwania wynosi 3–6 godzin. Wydalana głównie z kałem, niewielka ilość z moczem. Działanie leku utrzymuje się zwykle przez 4–8 godzin.
Zastosowanie w codziennym życiu i dobre praktyki stosowania
Stugeron znajduje szerokie zastosowanie w terapii objawów zaburzeń równowagi, choroby lokomocyjnej, a także przewlekłych zaburzeń krążenia mózgowego, szczególnie u osób starszych. Typowe dawki dla dorosłych to 25 mg do trzech razy dziennie. U dzieci powyżej 5 lat stosuje się mniejsze dawki (zawsze pod kontrolą lekarza). Z uwagi na ryzyko senności, wielu pacjentów preferuje przyjmowanie leku wieczorem, szczególnie gdy wymagane jest długotrwałe stosowanie (np. w przewlekłej terapii zaburzeń ukrwienia mózgu). Polskie realia: lek jest chętnie stosowany jako profilaktyka objawów „kołysania” podczas podróży (samochodem, autokarem), a także wspomagająco w leczeniu przewlekłego szumienia usznego i zaburzeń krążenia.
Dawkowanie rano vs wieczorem – zalety, wady, wskazówki
- Rano: Polecane w leczeniu choroby lokomocyjnej – stosować 2 godziny przed podróżą. Może powodować senność, więc nie jest wskazane dla osób prowadzących pojazdy.
- Wieczorem: Zalecane przy przewlekłych dolegliwościach (szumy, zaburzenia krążenia). Senność po zażyciu sprzyja zasypianiu.
- Wskazówka: Najlepiej stosować regularnie, w stałych odstępach czasu. Nie należy przekraczać zaleconych dawek.
Przyjmowanie z jedzeniem czy na czczo
- Przyjęcie leku w trakcie posiłku lub bezpośrednio po nim zmniejsza ryzyko podrażnienia żołądka i łagodzi ewentualne nudności.
- Polskie nawyki żywieniowe: Zaleca się zażywać tabletkę po śniadaniu, a w razie potrzeby także wieczorem, po kolacji.
- Nie należy popijać leku sokiem grejpfrutowym ani napojami alkoholowymi.
Ostrzeżenia dotyczące interakcji
| Interakcja | Opis | Zalecenia |
|---|---|---|
| Pokarm | Wzmacnia tolerancję leku, zmniejsza ryzyko nudności. Unikać produktów o wysokiej zawartości tłuszczu. | Zażywać po jedzeniu. |
| Alkohol | Nasila działanie uspokajające i senność. | Unikać w trakcie terapii. |
| Leki przeciwdepresyjne, uspokajające, nasenne | Ryzyko nadmiernej sedacji i zaburzeń koordynacji. | Konsultować z lekarzem lub farmaceutą. |
| Leki przeciwhistaminowe (inne H1) | Nasila działanie uboczne (senność). | Unikać łączenia. |
| Leki obniżające ciśnienie krwi | Możliwość nadmiernego obniżenia ciśnienia. | Zachować ostrożność, regularnie kontrolować ciśnienie. |
| Inhibitory MAO | Brak istotnych interakcji, ale zalecana ostrożność. | Lekarz może podjąć decyzję o stosowaniu. |
Wskazania
| Wskazanie | Status rejestracyjny w PL | Uwagi |
|---|---|---|
| Choroba lokomocyjna | Oficjalne – ChPL | Profilaktyka i leczenie nudności, wymiotów, zawrotów. |
| Zaburzenia krążenia mózgowego | Oficjalne – ChPL | Zawroty głowy, szumy uszne, upośledzenie pamięci. |
| Przewlekłe zaburzenia przedsionkowe | Oficjalne – ChPL | Leczenie zawrotów głowy błędnikowych. |
| Zaburzenia ukrwienia kończyn (np. w angiopatiach) | Off-label | Zastosowanie uzasadnione indywidualną decyzją lekarza. |
Dawkowanie wg wskazań klinicznych
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci (powyżej 5 lat) | Seniorzy |
|---|---|---|---|
| Choroba lokomocyjna | 25 mg 2 godziny przed podróżą, następnie co 8 godzin (max 3 dawki/dzień) | 12,5 mg 2 godziny przed podróżą, potem co 8 godzin (max 3 dawki/dzień) | 25 mg, ostrożnie, z uwagi na ryzyko nadmiernej sedacji |
| Zawroty głowy i zaburzenia krążenia | 25–50 mg 3x/dzień | 12,5 mg 2–3x/dzień | 25 mg 2x/dzień, indywidualizacja dawki |
Podane wartości mają charakter orientacyjny—należy zawsze stosować się do zaleceń lekarza indywidualizujących leczenie.
Profil bezpieczeństwa i możliwe działania niepożądane
| Kategoria | Typ | Częstość/wskazanie do wizyty u lekarza |
|---|---|---|
| Częste | Senność, uczucie zmęczenia, suchość w ustach, dyskomfort żołądkowy | Ustępują po kilku dniach, jeśli nasilone – konsultacja |
| Mniej częste | Bóle głowy, nadmierne pocenie, uczucie ucisku w głowie | Rozważyć zmianę dawkowania |
| Rzadkie | Wysypka, obniżenie ciśnienia, reakcje alergiczne | Przerwać leczenie i skontaktować się z lekarzem |
| Bardzo rzadkie | Reakcje neurologiczne (sztywność mięśni, drżenia), zaburzenia czynności wątroby | Wymagają natychmiastowej interwencji medycznej |
Wytyczne dotyczące prawidłowego stosowania (porady polskiego farmaceuty)
- Stosować regularnie, w stałych porach, zgodnie z zaleceniem lekarza.
- Unikać spożywania alkoholu i unikać prowadzenia pojazdów w okresie przyjmowania leku.
- Nie przekraczać zaleconych dawek.
- Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, w miejscu niedostępnym dla dzieci.
- W razie pominięcia dawki – przyjąć jak najszybciej; jeśli zbliża się pora kolejnej – pominąć zapomnianą dawkę.
- Nie stosować dłużej niż 4 tygodnie bez konsultacji z lekarzem (szczególnie u osób powyżej 65 r.ż.).
Alternatywne opcje leczenia
- Betaserc (betahistyna): Najczęściej refundowany przez NFZ lek na zawroty głowy i szumy uszne, zmniejsza ryzyko działań niepożądanych ze strony OUN, brak działania uspokajającego.
- Dimenhydrynat (np. Aviomarin): Popularny lek na chorobę lokomocyjną, dostępny bez recepty, silniejsze działanie uspokajające niż Stugeron.
- Ginkofar/Ginkgo biloba: Preparat ziołowy wspomagający krążenie, dostępny OTC, mniejsze ryzyko ciężkich działań niepożądanych, skuteczność nieco mniejsza niż leków syntetycznych.
- Leki nowszych generacji (np. flunaryzyna): Dostępna na receptę, stosowana w leczeniu migren i zaburzeń przedsionkowych, refundacja ograniczona.
Status prawny, rejestracyjny i refundacyjny w Polsce
- Rejestracja: Produkt zarejestrowany przez URPL (Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych).
- Ministerstwo Zdrowia: Kontroluje dystrybucję i warunki sprzedaży.
- Refundacja NFZ: Cynaryzyna obecnie NIE PODLEGA refundacji na liście leków refundowanych (stan na 2024).
- Recepta: Wydawana wyłącznie na podstawie ważnej recepty lekarskiej.
- Sprzedaż internetowa: Możliwa jest rezerwacja, wydawana wyłącznie stacjonarnie, po okazaniu recepty.
Najnowsze badania i wytyczne kliniczne (2022–2025)
- Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Neurologicznego (2022, 2024) cynaryzyna pozostaje zalecanym lekiem w leczeniu objawowym zawrotów głowy oraz choroby lokomocyjnej, zwłaszcza u osób dorosłych.
- Przegląd badań europejskich (Mahmoud et al., J. Vestibular Research, 2023) potwierdza skuteczność cynaryzyny w łagodzeniu przewlekłych objawów przedsionkowych.
- Ograniczenia: Ciągłe stosowanie powyżej 4 tygodni powinno być nadzorowane przez lekarza. U osób starszych rekomendowana jest szczególna ostrożność ze względu na ryzyko działań extrapiramidowych.
- U dzieci skuteczność i bezpieczeństwo oceniane są pozytywnie, lecz z wyraźnym ograniczeniem do wieku powyżej 5 lat. (Źródło: Ulotka ChPL Stugeron, opracowanie EMA/EU, aktualizacja 2023)
- W literaturze nie zgłaszano poważnych interakcji z typowo polską dietą.
Dostępność i dostawa
W Polsce najczęściej dostępne są opakowania po 50 lub 100 tabletek po 25 mg. Lek znajduje się w stałej ofercie aptek sieciowych i lokalnych.
| Miasto | Dostępność (przy rezerwacji online) | Orientacyjna cena 50 tabl. (PLN) | Czas dostawy do apteki (dni robocze) |
|---|---|---|---|
| Warszawa | Bardzo dobra | od 17 zł | 1–2 |
| Kraków | Bardzo dobra | od 18 zł | 1–2 |
| Wrocław | Dobra | od 18 zł | 1–3 |
| Gdańsk | Dobra | od 19 zł | 2–3 |
| Lublin | Dobra | od 17 zł | 2–4 |
| Białystok, Poznań, Łódź, Szczecin | Dostępność standardowa | od 18 zł | 2–4 |
Cena i dostępność mogą być zależne od apteki, aktualnych dostaw oraz rabatów.
FAQ – Najczęstsze pytania pacjentów
- Czy Stugeron powoduje senność?
Tak, jednym z częstych działań niepożądanych jest senność, która może utrudniać prowadzenie pojazdów. Zaleca się ostrożność przez pierwsze dni stosowania. - Czy mogę łączyć Stugeron z alkoholem?
Nie zaleca się łączenia leku z alkoholem, gdyż nasila on działanie uspokajające oraz ryzyko senności. - Jak długo można bezpiecznie stosować lek?
Standardowo lek stosuje się przez okres do 4 tygodni. Dłuższe stosowanie wyłącznie pod nadzorem lekarza. - Czy dzieci mogą przyjmować Stugeron?
Tak, ale wyłącznie dzieci powyżej 5 roku życia i po indywidualnej konsultacji lekarskiej. - Czy lek jest refundowany?
Na chwilę obecną lek nie jest objęty refundacją NFZ.

