Podstawowe informacje o produkcie
Farmakokinetyka
Lamotrygina szybko wchłania się po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po ok. 1,4–4,8 godzinach. Biodostępność doustna wynosi ok. 98%. Jest metabolizowana głównie w wątrobie przez glukuronidację, a wydalana jest głównie z moczem w postaci nieaktywnych metabolitów. Okres półtrwania wynosi u dorosłych 24–35 godzin (może się skracać przy stosowaniu leków indukujących enzymy wątrobowe, np. karbamazepina).
Zastosowanie w codziennym życiu i dobre praktyki
Lamotrygina stosowana jest zarówno w terapii padaczki, jak i choroby afektywnej dwubiegunowej. W Polsce zalecane są dawki dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem wieku, masy ciała, współistniejących chorób oraz przyjmowanych innych leków. W przypadku padaczki, terapia powinna być prowadzona pod stałą kontrolą neurologiczną. Leczenie rozpoczyna się zwykle od bardzo niskich dawek, stopniowo zwiększając (tzw. titracja) w celu minimalizacji ryzyka wystąpienia reakcji skórnych. Stosowanie leku w chorobie afektywnej dwubiegunowej wymaga współpracy z psychiatrą. W Polsce zaleca się odbiór leku co miesiąc – zarówno ze względu na wymogi recepty, jak i bezpieczeństwo terapii (monitorowanie działań niepożądanych i skuteczności).
Dawkowanie rano vs wieczorem
- Dawkowanie rano: Może poprawiać czujność, wskazane przy tendencji do senności po przyjęciu leku.
- Dawkowanie wieczorem: Dla osób, u których występuje pobudzenie; może łagodzić działania niepożądane jak senność.
- Najważniejsze – stosować lek codziennie o stałej porze. Należy unikać pomijania dawek. W praktyce polskiej, pacjenci najczęściej dzielą dawki na 2 porcje (rano i wieczorem) aby zmniejszyć wahania stężenia leku we krwi.
Przyjmowanie z jedzeniem czy na czczo
Pokarm nie wpływa istotnie na wchłanianie lamotryginy. Dawkę można przyjmować niezależnie od posiłku, co jest istotne dla polskich pacjentów z nieregularnym trybem pracy i typową dietą opartą na 3–5 posiłkach dziennie. W razie wystąpienia dolegliwości żołądkowych (nudności) warto rozważyć przyjmowanie leku po jedzeniu.
Ostrzeżenia dotyczące interakcji
| Interakcja | Skutek | Zalecenia |
|---|---|---|
| Węglan litu | Brak istotnych interakcji | Możliwe równoczesne stosowanie |
| Karbamazepina, fenobarbital, fenytoina | Obniżenie stężenia lamotryginy | Możliwe konieczności podwyższenia dawki lamotryginy |
| Kwas walproinowy | Wzrost stężenia lamotryginy | Stosować mniejsze dawki lamotryginy |
| Środki antykoncepcyjne doustne | Możliwe zmniejszenie skuteczności lamotryginy i tabletek antykoncepcyjnych | Monitorować objawy i omówić z lekarzem |
| Alkohol | Zwiększenie ryzyka działań niepożądanych OUN | Zaleca się ograniczyć lub unikać |
| Pokarm | Brak istotnych interakcji | Stosować z/pomiędzy posiłkami |
Wskazania
| Oficjalne wskazania (URPL/MZ) | Off-label (poza rejestracją, wg zaleceń klinicznych) |
|---|---|
Leczenie padaczki u dorosłych i dzieci od 2. roku życia (monoterapia i leczenie skojarzone), w tym:
|
|
Dawkowanie wg wskazań klinicznych
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci (2–12 lat) | Seniorzy |
|---|---|---|---|
| Padaczka (bez kwasu walproinowego) | Początkowo 25 mg/dobę przez 2 tygodnie, powoli zwiększać co 1–2 tygodnie do dawki podtrzymującej 100–200 mg/dobę | 1–2 mg/kg masy ciała/dobę, powoli zwiększać, maks. do 5 mg/kg/dobę | Podobnie jak dorośli, z większą ostrożnością (niewydolność nerek/wątroby) |
| Padaczka (z kwasem walproinowym) | Rozpocząć od 25 mg co drugi dzień przez 2 tygodnie, następnie 25 mg/dobę przez kolejne 2 tygodnie, dawka podtrzymująca 100–200 mg/dobę | 0,15 mg/kg masy ciała co drugi dzień, zwiększać powoli | Podobnie jak dorośli, z kontrolą czynności narządów |
| Choroba afektywna dwubiegunowa | Początkowo 25 mg/dobę, stopniowo zwiększać, dawka terapeutyczna 100–200 mg/dobę | Rzadko stosowane — pod nadzorem psychiatry | Uwaga na upośledzenie czynności nerek/wątroby |
- Zawsze stosować stopniowe zwiększanie dawki ze względu na ryzyko reakcji skórnych.
- Nie wolno samodzielnie przerywać leczenia lub zmieniać dawki bez konsultacji z lekarzem.
Profil bezpieczeństwa/skutki uboczne
| Częstość | Działania niepożądane | Postępowanie |
|---|---|---|
| Zdecydowanie najczęstsze (>10%) | Bóle głowy, senność, zawroty głowy, nudności, wymioty | Najczęściej ustępują w trakcie leczenia |
| Umiarkowanie częste (<10%) | Problemy ze snem, bezsenność, niewyraźne widzenie, niepokój, wysypki skórne | Wysypki wymagają niezwłocznej konsultacji z lekarzem! |
| Rzadkie (<1%) | Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), uszkodzenie wątroby, reakcje alergiczne | Natychmiast przerwać leczenie i pilnie zgłosić się do lekarza |
| Bardzo rzadkie | Zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, anemia), zaburzenia rytmu serca | Konieczna diagnostyka i zmiana terapii |
Wytyczne dotyczące prawidłowego stosowania
- Tabletki połykać w całości, popijając wodą; można rozkruszyć i wymieszać z niewielką ilością wody, jeśli to konieczne.
- Nie dzielić tabletek bez wyraźnego polecenia lekarza lub jeśli tabletka nie posiada wyżłobienia do dzielenia.
- Nie pomijać dawek. Jeśli dawka zostanie pominięta – przyjąć jak najszybciej; jeśli zbliża się pora kolejnej dawki, pominąć zaległą.
- Poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach.
- Regularnie wykonywać badania kontrolne (morfologia, próby wątrobowe, ocena stężenia leku).
- Rozpoczęcie lub zakończenie kuracji innymi lekami wymaga skonsultowania dawkowania lamotryginy.
Alternatywne opcje leczenia
- Karbamazepina (Tegretol, Finlepsin): refundowana, skuteczna w napadach częściowych, częste interakcje i działania uboczne.
- Levetiracetam (Keppra): nowoczesny lek, korzystny profil interakcji; refundacja dla określonych wskazań.
- Kwas walproinowy (Depakine, Convulex): refundowany, bardzo skuteczny w padaczkach uogólnionych, przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym.
- Topiramat (Topamax): opcja dla wybranych pacjentów, częstsze działania uboczne (zaćma, parastezje, utrata masy ciała), refundacja ograniczona.
- Gabapentyna, pregabalina: skuteczne w neuralgiach, mniej przydatne w leczeniu dwubiegunowym.
Status prawny, rejestracyjny i refundacyjny w Polsce
- Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydaje URPL (Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych).
- Produkt leczniczy dostępny wyłącznie na receptę (Rp); wymagana jest recepta papierowa lub elektroniczna.
- Refundacja NFZ dla wskazań rejestracyjnych – padaczka i choroba afektywna dwubiegunowa. Szczegóły refundacji wg wykazu leków refundowanych ogłaszanego przez Ministra Zdrowia.
- Nie jest klasyfikowany jako lek narkotyczny.
Najnowsze badania/wskazówki kliniczne (2022–2025)
- Zaktualizowane zalecenia Polskiego Towarzystwa Neurologicznego (2023): Rekomendują lamotryginę jako terapię I wyboru w leczeniu padaczek częściowych u osób dorosłych i dzieci.
- Konsensus Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (2024): Lamotrygina wspierana w profilaktyce depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, szczególnie w leczeniu długoterminowym.
- Badania międzynarodowe (np. The Lancet, Epilepsia, Bipolar Disorders 2022–2024): Potwierdzają efektywność i korzystny profil bezpieczeństwa lamotryginy w porównaniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi i stabilizatorami nastroju.
- Mimo szerokiego zastosowania off-label, zaleca się każdorazowo uzgadniać takie decyzje z lekarzem prowadzącym.
Źródła: Zalecenia PTN (2023), PTPsi (2024), Ministerstwo Zdrowia, The Lancet (2023), Bipolar Disorders (2024)
Dostępność i dostawa
| Opakowanie | Ilość tabletek | Orientacyjna cena (refundacja 30% / 100%) | Czas dostawy (Warszawa) | Czas dostawy (Kraków) | Czas dostawy (Poznań) | Czas dostawy (Gdańsk) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Lamictal 100 mg | 30 | ok. 30 zł / 7 zł | 1 dzień | 1–2 dni | 1–2 dni | 2 dni |
| Lamotrigine Biofarm 50 mg | 30 | ok. 20 zł / 6 zł | 1 dzień | 1–2 dni | 1–2 dni | 2 dni |
| Generyki (50/100 mg) | 30 | ok. 18–25 zł / 6–8 zł | 1–3 dni | 1–3 dni | 1–3 dni | 2–3 dni |
Dostępność w polskich aptekach jest dobra. W przypadku braku konkretnej marki zaleca się ustalić zamiennik z farmaceutą. Możliwa jest dostawa do domu w większych miastach – liczba dni może się nieco różnić w zależności od apteki i lokalnych dystrybucji.
FAQ – najczęstsze pytania pacjentów
- Czy lamotrygina powoduje przybieranie na wadze?
Zazwyczaj nie. W porównaniu z innymi stabilizatorami nastroju przyrost masy ciała występuje znacznie rzadziej.
Początkowo może wystąpić senność lub zawroty głowy – unikaj prowadzenia do czasu ustabilizowania leczenia. Jeśli nie występują objawy uboczne, większość pacjentów może bezpiecznie prowadzić pojazd.
Przyjąć pominiętą dawkę możliwie jak najszybciej, o ile nie zbliża się pora kolejnej. Nie stosować podwójnej dawki.
Może być stosowana po ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza. Niektóre dane potwierdzają niższe ryzyko wad rozwojowych niż w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, ale wymaga indywidualnej decyzji lekarza.
Nie powoduje uzależnienia psychicznego ani fizycznego, można ją bezpiecznie odstawiać pod kontrolą lekarza.
